TİCARİ TAKSİLERDE FİŞ VE FATURA ZORUNLULUĞU BAŞLIYOR

Ticari taksi esnafını doğrudan ilgilendiren ve sektördeki mali yapıyı tamamen değiştiren yeni düzenleme Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bugüne kadar asgari düzeyde vergi ödenen sistem terk edilerek, taksiciler için KDV, gelir vergisi, geçici vergi ve stopaj gibi yükümlülüklerin bulunduğu "gerçek usulde vergilendirme" süreci resmen başladı. Yeni işe başlayacak olan işletmeciler için 30 günlük hazırlık süreci başlarken, sektördeki kayıt dışılığın tamamen ortadan kaldırılması hedefleniyor.

TAKSİ MALİ CİHAZ ZORUNLULUĞU

Yeni sistemin en önemli ayağını, taksimetrelere entegre edilecek olan "Taksi Mali Cihaz" oluşturuyor. Yapılan düzenlemeye göre, taksimetrelerin bu yeni nesil cihazlarla eş zamanlı çalışması zorunlu hale getirildi. Taksimetre açıldığında mali cihaz da otomatik olarak devreye girecek, yolculuk sona erdiğinde ise ücret bilgisi anlık olarak sisteme işlenerek müşteriye fiş veya e-belge düzenlenecek. Bu cihazlar, taksimetreden bağımsız çalışamayacağı gibi, manuel giriş yapılmasına da izin vermeyecek şekilde tasarlandı.

BANKA POS CİHAZLARI TARİH OLUYOR

Sistemin devreye girmesiyle birlikte taksilerde kullanılan harici banka POS cihazları da kullanımdan kaldırılıyor. Bundan böyle araçlarda bankalara ait bağımsız ödeme cihazları bulundurulmayacak; tüm kartlı ödemeler ve finansal işlemler, taksimetre ile entegre çalışan Taksi Mali Cihazı üzerinden gerçekleştirilecek. Bu hamle ile hem nakit hem de kartlı tüm tahsilatların Maliye Bakanlığı tarafından anlık olarak denetlenebilmesi ve kayıt altına alınması sağlanacak.

MEVCUT PLAKALAR İÇİN SON TARİH

Düzenleme, halihazırda faaliyette olan taksi plakası sahipleri için bir geçiş süreci öngörüyor. Mevcutta çalışan ticari taksi sahiplerinin, araçlarını yeni sisteme uyumlu hale getirmeleri ve Taksi Mali Cihazı'nı satın alarak kullanmaya başlamaları için son tarih 1 Eylül 2026 olarak belirlendi. Ayrıca cihazlar, GPS üzerinden aracın konum, enlem-boylam ve zaman bilgilerini de kayıt altına alacak. Böylece yapılan her satışın nerede ve ne zaman gerçekleştiği, yolculuğun başlangıç ve bitiş noktaları da maliye tarafından izlenebilecek.

GELİR VE GİDER DENGESİ ŞAŞABİLİR

Yeni vergi yükümlülükleri, taksi işletmecilerinin gelir-gider dengesinde önemli değişikliklere yol açacak. Akaryakıt, tamir, bakım, lastik değişimi ve şoförlerin yeme-içme masrafları gider olarak gösterilip vergiden düşülebilecek olsa da, ortaya çıkacak vergi yükü esnafı düşündürüyor. Örnek hesaplamalara göre, günde 10 bin lira ciro yapan bir taksinin yaklaşık 2 bin lira KDV ödemesi çıkacak. Akaryakıt giderlerinden düşülecek KDV miktarı sınırlı kalacağı için, kalan tutar üzerinden hesaplanacak gelir vergisinin işletmecilerin net kazancını ciddi oranda düşürmesi bekleniyor.

KİRALIK PLAKALARDA BELİRSİZLİK

Sektörün kanayan yarası olan ve büyük kısmı galerici veya komisyoncular aracılığıyla kiraya verilen taksilerde verginin kim tarafından ödeneceği konusu belirsizliğini koruyor. Mevcut sistemde şoförler SGK primlerini dahi kendileri ödemek zorunda kalırken, yeni dönemde doğacak yüksek KDV ve gelir vergisi yükünün plaka sahibine mi yoksa kiracı şoföre mi yansıtılacağı henüz netleşmedi. Bu durumun, plaka sahipleri ile şoförler arasında yeni anlaşmazlıklara yol açabileceği öngörülüyor.

PAZARLIK USULÜNE AĞIR CEZA

Vergi yükünden kaçmak isteyenlerin "pazarlık usulü" taşımacılığa yönelme ihtimaline karşı ise çok sert tedbirler getirildi. Taksimetre açmadan, uygulama üzerinden pazarlıkla yolcu taşıyan taksiciler, "korsan taşımacılık" yapmış sayılacak. Bu tespitin yapılması halinde araç 60 gün trafikten menedilecek, araç sahibine 100 bin lira idari para cezası kesilecek ve sürücünün ehliyetine 30 gün süreyle el konulacak. Ayrıca, kayıt dışı ekonomiye katkı sağladığı gerekçesiyle, pazarlıkla seyahat eden yolculara da Maliye tarafından idari para cezası uygulanabilecek.