“AÇIKLANAN BUĞDAY FİYATI BEKLENTİNİN ALTINDA KALDI”

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 2026 yılı hububat alım ve satış fiyatları açıklandı. 2026 ürünü ekmeklik ve makarnalık buğday alım fiyatı kilogram başına 16,50 lira olarak belirlenirken, arpa alım fiyatı da kilogram başına 12 lira 75 kuruş oldu. Geçen yıla göre buğday fiyatlarında yüzde 22,22 artış yapıldığı görüldü. Denizli Merkez Ziraat Odası Başkanı Hamdi Gemici, açıklanan hububat fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

BEKLENTİ 20 LİRA CİVARIYDI

Gemici, fiyat artış oranının yaklaşık yüzde 22,20 seviyesinde olduğunu hatırlatarak, bu oranın gübre, mazot ve sertifikalı tohum gibi üretim girdilerindeki artışların gerisinde kaldığını ifade etti. Girdi maliyetlerindeki artışın yüzde 25 bandında ve üzerinde olduğunu belirten Gemici, açıklanan fiyatın bu seviyenin yaklaşık 3 puan altında kaldığını söyledi.

Üretici beklentisinin buğdayda yaklaşık 20 TL bandı olduğunu dile getiren Gemici, yapılan desteklemelerle birlikte rakamların kısmen yükseldiğini ancak buna rağmen çiftçi beklentisinin tam olarak karşılanmadığını kaydetti. Geçen yıl 634 TL olan alan bazlı desteklerin bu yıl 842 TL seviyesine çıktığını hatırlattı.

VERİM ARTIŞI ABARTILI

Gemici, üretim açısından bu sezon yağışların verimi artırabileceğini ancak gübre kullanımındaki maliyet artışı nedeniyle çiftçilerin tarlalara yeterli girdiyi uygulamakta zorlandığını, bu durumun beklenen verim artışını sınırlayabileceğini ifade etti. Gemici, “Bu sene yağışla birlikte verim artışı olacak ama bu gübredeki aşırı fiyat yükselişlerinden dolayı istediği oranda gübreyi alıp mahsule veremeyen çiftçiler de var. Bu beklenilen rakamlardaki gibi bir verim artışı, o kadar abartılı bir verim artışı olmaz.” dedi.

Ayrıca bazı bölgelerde yağıştan dolayı verimin olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekin Gemici, “Bazı buğday tarlalarında sarı pas gibi kahverengi pas gibi, havanın kapalı devamlı yağışlı gitmesinden dolayı yağışın bir de olumsuzluk yaşattığı kısım var hububatta. Yani bunu ortalama düşünmek lazım. Yani verimde rekor kıracağız, bol bir mahsul olacak deyip de ürün fiyatlarının düşük açıklanması birazcık üretici tarafından sorgulanır” diye konuştu.

ÖDEME SÜRESİ UZUN

Açıklanan alım fiyatlarının üretici beklentisinin altında kaldığını vurgulayan Gemici, “Girdi fiyatlarını kıyasladığımızda çiftçinin beklentisi dediğim rakamlardaydı. Şimdi masraf ediyor çiftçi bu üretimi gerçekleştirip devam ettirebilmek için. Bir handikap da hububatı arpa veya buğdayı teslim ettiği tarihten 45 gün sonra ödemenin hesaplara geçecek olması. Bu uzun bir süre” ifadelerini kullandı.

TMO’nun hububat alımında daha önceki dönemlerde bir aylık sürede ödemelerin hesaplara geçtiğini hatırlatan Gemici, “Bu, özel sektörün birazcık daha nazlanmasına, hububat alımında fiyatları birazcık daha düşük tutmasına sebep olur. Bizim tedirginliğimiz korkumuz bu. Yani mümkün olursa hiç değilse şu açıklanan fiyatı yani eskisi gibi 28-30 günlük bantta, alımların gerçekleştiği andan itibaren 30. gün hesaplara geçecek şekilde oluverse eski dönemlerdeki gibi bir uygunluk olurdu, hani fiyatın beklentinin altında açıklanmasına rağmen.” görüşüne yer verdi. 

Ödeme süresinin uzamasının özel sektör alımlarında da fiyat ve ödeme davranışlarını etkileyebileceğini ifade eden Gemici, girdi fiyatlarındaki artışla kıyaslandığında çiftçinin beklediği fiyatın altında kaldığını belirterek yine de açıklanan rakamın hayırlı olmasını diledi.