BU YOĞURT KIVAMIYLA ŞAŞIRTIYOR

Türkiye’de gerçekleştirilen NATO toplantısında akılda kalan olaylardan biri de, Dünya liderlerini buluşturan Liderler Zirvesi yemeğinin menüsü olmuştu.

Türkiye’nin geleneksel tatlarının yer aldığı yemekte Denizli’nin coğrafi işaretli yanık kokulu yoğurdu da servis edildi. Tavaslılar bu yoğurdu Tavas Yoğurdu olarak tanımladı. Bölge üreticileri meşhur yoğurdun püf noktalarını anlattı.

TESCİLLENEN TARİF

Tavas yanık kokulu koyun yoğurdunun en dikkat çeken özelliği süzme ya da keseleme işlemine ihtiyaç duyulmadan yoğun ve sert bir kıvam kazanması. Geleneksel üretim tekniğiyle elde edilen bu yapı, yanık kokusu ve kendine has aromasıyla yoğurdu benzerlerinden ayıran en önemli özellikler arasında yer alıyor. Yörede uzun yıllardır aynı yöntemlerle üretilen Tavas yanık kokulu koyun yoğurdu, bu özgün üretim tekniği ve karakteristik özellikleriyle 2024 yılında Tavas Belediyesi'nin başvurusu üzerine coğrafi işaret tescili alarak, tescilli yöresel ürünler arasındaki yerini aldı.

Yanık kokulu Tavas koyun yoğurdunun yapımında kaymağın sararmasının en önemli etken olduğunu belirten Tavas'ın Solmaz Mahallesi'nde koyun yetiştiriciliği ve yoğurt üretimi yapan Gülizar Karaçalı, "Sağımı eşimle birlikte yapıyoruz. Sütümüzü önceden odun ateşinde ısıttığımız kazanımıza ekliyoruz. Sütümüzü kaymağı sarılaşıncaya kadar havalandırarak kaynatıyoruz. Kaynayan sütü bir süre dinlendirip kaselere alıyoruz ve mayalama işlemini yapıyoruz. Tavas yoğurdunun özeliği olan yanık kokusunu bu kaymağın sararması sağlıyor" diye konuştu. Kaçarlı yoğurt kasesini ters tutmasına rağmen yoğurdun sert kıvamı nedeniyle akmadığını gösterdi.

BAKIR KAZANLARDA…

Geçmiş yıllarda yanık kokulu Tavas koyun yoğurdu üretiminin hayvan sayısı nedeniyle çok olduğunu ve yoğurdun korunması için mecbur keseleme işlemi yapıldığını belirten Vakıf Mahallesi'nde yoğurt üreticiliği yapan Mustafa Yahşi ise "Koyunlardan sağdığımız sütü kalaylı bakır kazanlarda kaynatıyoruz. Kaynayan sütü bir süre dinlendirdikten sonra kaselerde mayalama yapıyoruz. Bu işin en önemli noktası pişirme aşaması. Geçmiş yıllarda dedelerimiz, babalarımız döneminde koyun sayısı çok olduğu için yoğurt üretimi fazlaydı. 3-4 tane büyük kazanların altları ateşlenir, sütler kaynatılırdı. Kaynayan sütler daha küçük kazanlara aktarılır, burada mayalanırdı. Eskiden buzdolapları olmadığı için yoğurtlar bozulmadan uzun süre muhafaza etmek amacıyla keselerde süzülürdü. Çam ağacı dallarının, ardıç ağacı dallarının arasında saklanırdı. Tavas'ta ve çevre köylerde pazar olduğunda katırlarla satışa götürülürdü" şeklinde konuştu.

Yanık kokulu Tavas koyun yoğurdunun yapımı ve tarihi, Tavas'ın kültürel tanıtımında emeği olan Muhammet Kahraman tarafından yapılan araştırmalar sonrasında gelecek nesillere ulaştırmak amacıyla kitap haline getirilecek.