DENİZLİ’DEN TEKSTİLE YEŞİL ÜRETİM HAMLESİ

Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Görkem Gedik liderliğinde, Denizli Teknik Tekstil Merkezi’nin (DTTM) altyapısından yararlanılarak yürütülen stratejik AR-GE projesi, tekstil sektörünün önemli küresel sorunları arasında yer alan su ve enerji tüketimine yönelik yenilikçi çözümler sunuyor.

TÜBİTAK 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenen çalışma ile Türkiye’nin tekstil üretiminde sürdürülebilir yöntemler kullanarak dünya pazarındaki konumunun güçlendirilmesi hedefleniyor.

AKADEMİK BİLGİ SANAYİ İLE BULUŞUYOR

Yeni bilgilerin üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması ve teknolojik problemlerin bilimsel esaslara uygun şekilde çözülmesine yönelik projelerin desteklenmesini amaçlayan TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında yürütülen çalışma, akademik araştırmanın yanı sıra sanayiye yönelik somut çıktılara odaklanıyor. Projeyle sanayinin ithalata bağımlılığının azaltılması ve ihracat potansiyelinin artırılması amaçlanıyor.

Çalışma, Denizli Ticaret Odası (DTO) tarafından kurulan ve bölgenin teknoloji üssü konumunda bulunan Denizli Teknik Tekstil Merkezi bünyesinde yürütülüyor. Proje ekibi, akademik bilgi birikimini merkezin teknolojik altyapısıyla bir araya getirerek Denizli’nin geleneksel ev tekstili üretimini yüksek katma değerli teknik tekstil alanına dönüştürme vizyonuna katkı sağlıyor.

Üniversitedeki akademik birikimin sahadaki yüksek teknoloji altyapısıyla buluşmasını sağlayan iş birliğiyle sektöre yönelik bilimsel temelli teknolojik çözümler geliştiriliyor.

PROJE EKİBİNDE AKADEMİ VE SANAYİ BİR ARADA

Projenin akademik tarafında Doç. Dr. Görkem Gedik ile PAÜ Öğretim Üyeleri Dr. Yağmur Meltem Aydın Kızılkaya ve Öğr. Üyesi Dr. Ece Kalaycı ile Tekstil Mühendisi Ümran Baltalı görev alıyor.

Sanayi tarafında ise Denizli ABİGEM ve DTTM’nin teknik kadrosunda görev yapan, aynı zamanda PAÜ Tekstil Mühendisliği yüksek lisans öğrencisi Beyza Ulusoy araştırmacı olarak projede yer alıyor. Üniversite-sanayi iş birliği ve nitelikli insan kaynağıyla TÜBİTAK 1001 kapsamında bilimsel temelli teknolojik çözümler üretiliyor.

TEKSTİLDE SU VE ENERJİNİN ÖNEMİ BÜYÜK

Tekstil sektörünün geleneksel olarak yüksek miktarda su ve enerji tüketen, önemli miktarda atık oluşturan ve lineer üretim modelleriyle karakterize edilen kaynak yoğun bir iş kolu olduğunu belirten Doç. Dr. Görkem Gedik, Avrupa Çevre Ajansı verilerine dikkat çekti.

Gedik, “Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre tekstil sektörü, malzeme tüketiminden kaynaklanan toplam çevresel etkinin yaklaşık yüzde 9’undan sorumlu. Bu durum da sektörün küresel rekabetçiliğini koruması ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması için derin bir dönüşümü zorunlu kılıyor. Özellikle su kaynaklarının korunması ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi, markalaşma ve itibarın yanı sıra uluslararası pazarda rakiplerle mücadele edebilmek için hayati bir eşik haline geldi” dedi.

SÜPERKRİTİK CO2 VE PLAZMA TEKNOLOJİSİYLE ÇİFTE VERİMLİLİK

Proje kapsamında Denizli Teknik Tekstil Merkezi’nde, tekstil materyallerinin su kullanılmadan boyanmasına imkân sağlayan Süperkritik Akışkan Uygulama (Süperkritik CO2 Boyama) makinesi kullanılıyor.

Teknolojinin sağladığı avantajlara ilişkin bilgi veren Doç. Dr. Gedik, “Bu ileri teknoloji, geleneksel su bazlı boyama işlemlerine göre çok daha az enerji ve kimyasal kullanarak işletme maliyetlerinde yüzde 50’ye varan bir düşüş potansiyeli sunuyor. Çalışmamızda ayrıca, yüzey aktivasyonunu optimize ederek boyama verimliliğini artıran kuru bir teknik olan plazma teknolojisinden yararlanıyoruz” ifadelerini kullandı.

YÜZDE 20 ENERJİ TASARRUFU, YÜZDE 15 MALİYET DÜŞÜŞÜ HEDEFİ

Proje kapsamında geliştirilen özgün yöntemler ve yardımcı maddelerle poliester liflerin susuz boyanmasındaki enerji gereksiniminin yüzde 20 oranında azaltılması planlanıyor. Süreç optimizasyonuyla ekipman maliyetlerinin de yaklaşık yüzde 15 düşürülerek yüksek teknolojili üretimin KOBİ’ler açısından daha erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

Doç. Dr. Gedik, “Ayrıca, süreç optimizasyonu sayesinde ekipman maliyetlerinde yüzde 15 civarında bir azalma sağlanarak, yüksek teknolojili üretimin KOBİ’ler için daha erişilebilir hale getirilmesi hedeflenmektedir. Bu iyileştirmeler, Denizli’deki tekstil işletmelerinin ihracat birim satış fiyatlarını artırarak uluslararası değer zincirlerinde daha üst sıralara tırmanmalarına yardımcı olacaktır. Bu önemli bilimsel çalışma ile Denizli’miz, sürdürülebilir üretim ve yeşil tekstil konusunda küresel bir model olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir” diye konuştu.