GÖÇMEN KUŞLARI KORUMA PROJESİ

Aydem Enerji grup şirketleri Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü kapsamında ortak yürüttükleri koruma projesinin yeni dönem çalışmalarını duyurdu. “Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü” adıyla sürdürülecek projede, göçmen kuşların beslenme, dinlenme ve uçuş alanlarındaki elektrik hatlarıyla bağlantılı riskler bilimsel araştırmalarla belirlenecek.

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve Yüksek Biyolog Muhammet Ertem’in katkılarıyla yürütülen çalışmalardan elde edilecek veriler, beş ilde uygulanacak koruma önlemlerinin planlanmasında kullanılacak.

YUVA ÇALIŞMALARINDAN GÖÇ KORİDORLARINA

Projenin önceki aşamalarında leyleklerin elektrik direklerindeki yuvaları platformlarla yükseltilerek güvenli hale getirilirken hatlarda bakım ve yalıtım çalışmaları gerçekleştirildi. Yeni dönemde ise araştırmaların kapsamı göçmen kuşların kullandığı sulak alanları ve uçuş koridorlarını da içerecek şekilde genişletildi.

Muhtarlar, yöre halkı ve gönüllülerden alınan bilgiler doğrultusunda doğal yuvalar ile platform yuvalar incelendi. Sulak alanlarda ve göç koridorlarında sonbahar kuş sayımlarına başlanırken türlerin ve yoğunluklarının belirlenmesine yönelik gözlemlerin yıl boyunca sürdürülmesi planlandı.

Elde edilen veriler doğrultusunda kuşların yoğun olarak kullandığı güzergâhlardaki riskli elektrik hatları tespit edilerek yalıtım çalışmaları yürütülüyor.

BİLİMSEL VERİLER KORUMA ÖNLEMLERİNİ BELİRLEYECEK

Doç. Dr. Ortaç Onmuş, kuşların yıl içindeki hareketlerinin incelenmesinin koruma çalışmalarının planlanmasında belirleyici olduğunu ifade etti.

Onmuş, “Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşabiliyor. Bu nedenle gözlem ve sayımları yılın farklı dönemlerine yaymayı planlıyoruz” dedi.

Gözlemlerden elde edilecek bilgilerle uçuş güzergâhlarının değerlendirileceğini belirten Onmuş, elektrik hatlarında riskin yüksek olduğu noktalara yönelik önlemlerin belirleneceğini kaydetti.

GPS TAKİBİYLE RİSK HARİTALARI HAZIRLANACAK

Projenin yeni aşamasında, seçilecek kuşlara GPS-GSM takip cihazları takılarak göç hareketlerinin, beslenme ve dinlenme alanlarının izlenmesi planlanıyor. Toplanan veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri aracılığıyla hazırlanacak risk haritalarında birleştirilecek.

Bu haritalar doğrultusunda elektrik hatlarındaki bakım ve yalıtım çalışmalarında riskli bölgelere öncelik verilecek. Büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak teller arasındaki mesafelerin düzenlenmesi ve özellikle sisli havalarda ve alacakaranlıkta çarpma riskini azaltacak görünürlük ekipmanlarının kullanılması hedefleniyor.

Milas ve Çivril ilçelerindeki sulak alanlar ile çevresindeki elektrik hatlarında kuşların korunmasına yönelik uygulamaların pilot olarak başlatılması planlanıyor.

ELEKTRİK HATLARINDA YENİ ÖLÇÜMLER YAPILACAK

Yüksek Biyolog Muhammet Ertem, kuşların elektrik tellerine çarpması ve akıma kapılmasının farklı koruma önlemleri gerektirdiğini belirtti.

Ertem, “Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve elektrik hatlarının çevresinde yoğun olarak dinlendikleri noktaları daha ayrıntılı incelemeyi planlıyoruz. Bu bilgiler, hangi hatlara yalıtım yapılması ve nerede tellerin görünürlüğünün artırılması gerektiğini belirlememize yardımcı olacak” ifadelerini kullandı.

Projenin sonraki aşamasında doğal yuvalar ile platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümlerinin yapılacağı bildirildi. Ölçüm sonuçlarının karşılaştırılarak gelecekteki yuva tasarımlarına ve elektrik hatlarında gerçekleştirilecek iyileştirmelere bilimsel veri sağlanması hedefleniyor.