GIDA ENFLASYONU YAZ ORTASINDA ZİRVEDE

Türkiye İstatistik Kurumu, temmuz ayı enflasyon verilerini açıkladı. Tüketici Fiyat Endeksi aylık yüzde 1,78 artarken, yıllık yüzde 31,75 oldu. Gıda enflasyonu ise aylık yüzde 1,61 artarken, yıllık yüzde 37,53 ile zirvede yer aldı.

Üretimin, hasadın en çok olduğu dönemde gıda fiyatlarının bu denli artması gelecek açısından endişe verici. TÜİK’in açıkladığı enflasyon verilerine göre, aylık bazda fiyatı en fazla artan ürünler de, en çok düşen ürünler de tarım ve gıda ürünleri oldu. Fiyatı en çok artan ürünler arasında soğan, sarımsak, mantar ve zeytin grubu yer alırken, fiyatı en çok düşen ürünler arasında taze meyveler, turunçgiller, yumurta ve yeşil yapraklı sebzeler oldu.

Aylık bazda fiyatı en fazla artan ürün grubu yüzde 25,87 ile soğan, sarımsak, mantar ve zeytin oldu. Bu grubun yıllık fiyat artışı ise yüzde 104,57’yi buldu. Yıllık artışın yüzde 100’ü aşması, özellikle depolanabilen ürünlerde üretim planlaması, stok yönetimi ve pazarlama zincirindeki sorunların hâlâ devam ettiğini gösteriyor.

MEVSİM ÜRÜNLERİNDE FİYAT ARTIŞI ENDİŞE VERİCİ

İkinci sırada yüzde 14,53’lük aylık artışla domates, biber, salatalık, kabak gibi mevsim ürünleri olması dikkat çekti. Yaz aylarında üretimin arttığı bir dönemde görülen bu fiyat artışı, tarladan sofraya uzanan zincirde önemli sorunlar ve fiyat artışı olduğunu gösteriyor. Hasadın bu kadar yoğun olduğu, tarla ürünlerinin piyasaya arz edildiği bir dönemde fiyatların bu denli artması gelecek açısından kaygı verici. Geçmiş yıllarda Temmuz-Ağustos–Eylül ayları gıda fiyatlarının en düşük olduğu dönem olur ve aylık enflasyon eksi olurdu.

Çayda ise aylık yüzde 9,96, yıllık yüzde 47,05’lik artış, yaş çay alım fiyatları, işçilik ve enerji başta olmak üzere üretim maliyetlerindeki yükselişin raf fiyatlarına yansımayı sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

TAZE MEYVEDE FİYAT YÜZDE 20’NİN ÜZERİNDE DÜŞTÜ

Öte yandan, yaz mevsiminin etkisi taze meyvelerde görülüyor. 2025 yılında zirai don nedeniyle üretimin azalması sonucu fiyatların zirveye çıktığı taze meyveler bu temmuz ayında fiyatı en çok düşen ürün grubu oldu.
Taze meyvelerde bir ayda yüzde 20,44 fiyat düşüşü oldu. Turunçgillerde düşüş yüzde 12,97, hurma, incir ve tropikal meyvelerde ise yüzde 11,76 düşüş kaydedildi. Hasadın yoğunlaşmasıyla arz artarken fiyatlar geriliyor. Ancak taze meyvelerde yıllık artış hâlâ yüzde 52,25 olması dikkat çekiyor.

YUMURTADA AYLIK VE YILLIK BAZDA FİYAT DÜŞTÜ

En çok gündem olan yumurta fiyatlarında hem aylık hem de yıllık bazda düşüş var. Yumurta fiyatında aylık yüzde 10,99 gerilerken, yıllık bazda da yüzde 2,26 düştü.
Yeşil yapraklı sebzelerde de aylık yüzde 10,29’luk düşüş yaşanırken, yıllık artış yalnızca yüzde 2,33 seviyesinde kaldı.

Özetle, tarımda Avrupa’da birinci, dünyada 7’inci sırada olmakla övünen Türkiye, gıda enflasyonunda da Avrupa’da açık ara birinci, dünyada ilk 5 ülke arasında yer alıyor. Bu durum, Türkiye’nin tarımda sahip olduğu potansiyeli yeterince ve doğru değerlendirmediğini kanıtlar nitelikte. Yaz ortasında bile gıda enflasyonu yüzde 37,53 oluyorsa önümüzdeki kış aylarında daha da yükseleceği endişesi artıyor.