FİKRİMİN İNCE GÜLÜ

Adalet Ağaoğlu, yirminci yüzyıla damga vurmuş değerli yazarlardan biridir. 14 Temmuz 2020'de aramızdan ayrılan yazarımız, ömrünü değerli eserler yazarak geçirdi.

Bilinçli okuyucuların severek ve beğenerek okuduğu yazarlardan olan Adalet Ağaoğlu unutulmayacak, hep akılda kalacak eserler kaleme aldı. Onun eserlerini Diyarbakır'da üniversite öğrencisi iken tanıma şansına erdim. Tiyatro meraklısı bir arkadaşım vardı; Ağaoğlu'nun tiyatro kitaplarını önümüze yığardı. Tiyatro oyunlarında da yer aldığı için, Ağaoğlu'ndan sevgi ve saygıyla söz ederdi.

O tiyatro kitapları ve tiyatro tutkunu arkadaş, Adalet Ağaoğlu'nu tanımama neden oldu. Adalet Ağaoğlu, Üç Oyun ile TDK (Türk Dil Kurumu) 1974 tiyatro ödülünü aldı. Tiyatro konusunu ele alırken Ağaoğlu'nu düşünmeden edemeyiz. Çünkü bu alanda çok emeği geçmiştir. Kültürel şekillenmemizde payı büyüktür.

BAYRAM'IN HİKAYESİ

Yaz Sonu ve Fikrimin İnce Gülü adlı romanlarını daha önce okumuş ve çok beğenmiştim. Fikrimin İnce Gülü, filme de alındı; filmi de beğenerek izlemiştim. Almanya'ya çalışmaya giden işçilerden biridir romanın baş kahramanı. İlyas Salman bu filmin baş oyuncularındandı. Almanya'da biriktirdiği paralarla bir Mercedes alıyor ve yurda giriş yapıyor. Otomobilini gözü gibi bakıyor filmin kahramanı. Bayram tiplemesiyle büyük başarı kazanmıştı İlyas Salman.

Film aynı zamanda kurtuluşu Almanya'da arayan işçilerin kurtulamadıklarını hem kendilerine, hem de topluma yabancılaştıklarını yazar çok iyi vermiş. Bayram tiplemesiyle, yalnızlaşmış insan gözlerimizin önüne getiriliyor. Köyüne döndüğünde, köyünün insanlarına da yabancılaştığı gözleniyor. İnsanın yaşamını sadece eşyalar, nesneler yönlendiriyor. İşte insanın geldiği dramatik nokta.

Yazar, Bayram tiplemesiyle, yalnızlaşmanın ötesinde insanların, tüketim toplumunun bir nesnesi olup çıktığını gösteriyor. İnsanlar iş güç sahibi olsalar da, kültürsüzlükten tüketim nesnelerinin bir tutsağı olup çıkıyorlar. Tüketimin nesnesi olanlar, insanlardan hızla uzaklaşıyor. İnsanın insandan ve yaşadığı toplumdan yabancılaşmasını çok iyi veren bu eser, soluk soluğa okuduğum pek az romandan biridir.

ÖYKÜLERİYLE İZ BIRAKTI

Yirminci yüzyılın bu değerli edebiyatçısı, öyküleriyle de iz bıraktı. Yazdığı öyküler de bir o kadar çarpıcıdır. Öykülerini okuduğunuz zaman, nasıl bir ustayla karşı karşıya olduğunuzu anlarsınız. Yüksek Gerilim kitabıyla Sait Faik Öykü Ödülü'nü aldı. Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi adlı romanıyla Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Madaralı Roman Ödülü ve Orhan Kemal Roman Ödülü'nü aldı.

TİTİZ BİR TÜRKÇE İŞÇİSİ

91 yıllık ömründe tiyatro, öykü, roman ve başka anlatı türlerinde eserler yazan bu değerli yazarın, dili de çok etkilidir. Dilinin güzelliği, eserlerinin okunurluğunu, daha da artırmıştır. Türkçe'yi güzel kullanışı, onun ne kadar titiz bir dil işçisi olduğunu gösterir.  Ağaoğlu, toplumsal gerçekçi edebiyata, önemli katkılarda bulunmuştur. Aynı zamanda toplumsal gerçekçi edebiyata olan katkıları, eleştirel bir bakış açısıyla da, farklılığını ortaya koyar. Toplumu ve insanı anlamak için, Ağaoğlu'nun eserlerine başvurmadan yapamayız.

Adalet Ağaoğlu gibi yazarlar edebiyatımızın gelişmesinde, dal budak salmasında, önemli katkılarda bulundular. Boşuna değil, en üretken yanımız edebiyatımız, demiyoruz. Yazarlarımız, şairlerimiz, romancılarımız dünya edebiyatıyla, boy ölçüşecek niteliklere sahip. Dünya bizi, edebiyatçılarımız ve başka alanlardaki sanatçılarımızla tanıyor. Yazarlarımızın insanı ve toplumu anlamaktaki ve anlamlandırmadaki ustalığı önemli. Biz insanı ve toplumu bu usta yazarların eserlerini okuyarak gerçek yerine oturtuyoruz.

Ağaoğlu'nun Türkiye'deki okuma, düşünme ve eleştirel anlayıştaki katkılarını unutamayız. Adalet Ağaoğlu'nun edebiyatımıza yaptığı katkılardan, eserlerini okurken aldığımız mutluluktan, estetik zevklerimizin gelişmesine olan faydalarından dolayı unutulmazlar arasına girdiğinin bilincindeyiz. Eserleri ve büyük insanlığın mutluluğu yolundaki çabaları nedeniyle, aramızdan ayrılışının 6. Yılı'nda saygıyla anıyoruz...