SEVDA SÖZLERİ

Ölüyorum tanrım

Bu da oldu işte.

Her ölüm erken ölümdür

Biliyorum tanrım.

Ama, ayrıca, aldığın bu hayat

Fena değildir...

Üstü kalsın...

CEMAL SÜREYA

9 Ocak 1990, Cemal Süreya'nınölüm yıldönümü. Bu tarihlerde Cemal Süreya Kültür ve Sanat Vakfı, anma etkinlikleri düzenliyor. Şairi sevenler yazılarıyla, konuşmalarıyla, bu etkinliklere katkıda bulunup, değerini ortaya koyuyor. Şairin şiirlerini paylaşıp, bu etkinliğe katkıda bulunanlar da çok. İnternette kısa, akılda kalan, özdeyiş niteliğinde, bilgece şiirlerini paylaşıyor okurlar. Bu kadar sevilmek bir şair için (hele öldükten sonra) paha biçilmez değerde.

Cemal Süreya, 1931 yılında Tunceli, Pülümür'de doğmuş. Oradan ailecek sürgün edilmişler Bilecik'e. Şiirlerinde, sürgün yaşamı, buna ilişkin duygular, sanatsal bir çerçevede verilir. Duygulu, etkili, okuyanı derinden sarsan, şiirler yazdı. Kırsal kökenli olmasına karşın, kentte olup biten, canlı ve hareketli yaşamı, olduğu gibi verir. İçinizden geçip de söyleyemediğiniz şeyleri, Cemal Süreya şiire dahil etmiştir.

ŞİİRDE DURU ANLATIM

Onun yazdığı coşkulu, sade, gençliğin kıpır kıpır hareketliliğini anlatan şiirler, hep ilgi odağı olmuştur. Bunlar kolay okunan, anlaşılır, derinliği olan şiirlerdir. Okurken ne diyor bu adam, demezsiniz. Türkçe'yi o kadar güzel kullanır ki, hayran olmamak elde değil. Gençlerin duygularını iyi bilmesinden, kendisinin hep genç ruhlu olmasından dolayı, şiirde duru bir anlatım yakalamıştır. Bazan öyle sözler söyler ki, bir dizeyle her şeyi alt üst eder.

Şiirinde coşku, emeğe saygı, isyan, yeni olana tutku, değişim dönüşüm isteği, çok belirgin. İkinci Yeni Şiir Akımı'nın öncülerindendir. Hiçbir zaman, şiirlerinde anlaşılmazlığa düşmedi. Yazdıkları, tüm okuyucuların anlayabileceği şekildedir. Tabii yazarken, hiç sanatsallıktan ödün vermez. Şiirlerinde, aradığınız her şeyi bulursunuz; özgürlük, eşitlik, dayanışma, kardeşlik, insana ve insanca olana doğru yönelme... Böyle bir bakış açısı, onu şiirimizin tepe noktalarına kadar taşımıştır.

GÜZEL BİR GELECEK İNANCI

Cemal Süreya'yı salt sevda sözleri söyleyen şair olarak görmek isteyenler, onu sınırlı konular içinde tutmak isteyenler de vardır. Şiirlerinde sevda vardır ama, salt sevda şairi değildir. Sevda konusunu işlerken, başat olan, işçi sınıfı başta olmak üzere, emekçi sınıfların bakış açısıdır. Özgürlük, eşitlik, kardeşlik, adalet, lâik yaşam, bağımsızlık, bilimsellikgibi kavramlar, şiire dengeli bir şekilde yerleştirilir. Şiirleri okurken, emekçi sınıfın görkemli tarihsel yürüyüşü hissettirilir. O da Nâzım Hikmet, Ahmet Arif, Enver Gökçe, Rıfat Ilgaz, Aziz Nesingibi sınıfının sorunlarını yazar, güzel bir geleceğe olan inancı yüceltir.

Cemal Süreya, şairlik uğraşının dışında, edebiyatın başka alanlarında da kalem oynatmıştır. Dünya Edebiyatı'nın seçkin şairlerinin ve romancılarının eserlerinin, çevirilerini yaptı. Balzac, Flaubert...gibi Fransız romancıların eserlerini, onun usta çevirilerinden okuduk. Nitelikli okuyucular, onun çevirilerinin tadını bilir. Onun çevirileri, dünyanın güzel eserlerini okumaya yönelmemizi sağladı.

Marksist Edebiyatın da, Türkçe'ye kazandırılmasında, ilklerden oldu. Engels'in İngiltere'de Emekçi Sınıfların Durumu adlı eserini, ilkönce çevirenlerden. Lenin'in Kapitalizmin En Yüksek Aşaması: Emperyalizm, Pierre Brizon'un Emeğin ve Emekçilerin Tarihi adlı eserini, Türkçe'ye kazandırdı. Bunlar da emekçi sınıfların bilincini yükseltme çabalarının, birer ürünü.

PAPİRUS, 2000'E DOĞRU

Dergicilik de, önemli uğraşları arasındadır. Özellikle Papirüs, çok uğraştığı ve emek verdiği bir dergidir. Bu dergi aracılığıyla, edebiyatın sorunlarını öğrendik, bu alandaki tartışmalardan, gelişmelerden haberimiz oldu. Papirüs Dergisi'nin, birçok okuyucunun bilincinin gelişmesinde, sanatçıların yetişmesindeki faydaları, tartışılamaz. Özel sayılar çıkartılarak, sanatçılar her yönüyle tanıtıldı. Cemal Süreya 2000'e Doğru adlı dergide de, çok değerli yazılar kaleme aldı. 2000'e Doğru'nun çok okunmasında, Cemal Süreya'nın payı büyüktür.

Aynı zamanda, önemli bir deneme yazarıdır. Onun denemeleri ve portre yazıları, okumaya olan ilgiyi artırdı. Türkiye'de adından söz edilebilecek, üç beş denemeciden biridir. Günlükleride, ilgiyle izlenmiştir. Şairleri, yazarları değerlendiren, eleştiri yazıları da vardır. Onun sanatçılara ilişkin değerlendirmeleri, Cemal Süreya bu konuda ne demiş diye,merak edilip okunur.  Portre yazıları da önemlidir. Birçok önemli kişiliği, onun portre yazılarından dikkatle izledik. Bu yazılar, hiçbir şeyin görünüşten ibaret olmadığını, kavramamıza yardımcı oldu.

ŞİİRİN GÜCÜ

Aydınlık Gazetesi'ndegünlük yaşama ilişkin bağımsız, kişilikli ve dengeli yazılar yazdı. Onun yazılarını okumak, bilincimizi adım adım ileri götürür; var olanı kabul etmez, hep güzelin ve iyinin arayışı içerisine girersiniz. Halk TV'de, onun bu çok yönlü kişiliği tartışıldı, konuşuldu, değeri ortaya kondu. Sunay Akın, onu tüm yönleriyle anlattı. Nebil Özgentürk de bir belgeselle, bu anmaya katkıda bulundu.

Cemal Süreya'nın şiirlerinin gücü, sokaklara kadar taşmış durumda. Sokak aralarında, duvarlara yazılmış dizelerini görürsünüz. Kargacık burgacık yazılarla, onun dizelerini duvarlarda rastlıyoruz. Genç kızlar ve delikanlılar, otobüslerde onun Sevda Sözleri adlı kitapta toplanmış, şiirlerini okuyor. Bunlar bile, halktan yana, toplumsal içerikli şiirler yazan bir şair olduğunun, açık bir kanıtı. Değerli şairimizi, aramızdan ayrılışının yıldönümünde, saygıyla anıyoruz.