ÜSTÜ KALSIN 

Ölüyorum tanrım

Bu da oldu işte.

Her ölüm erken ölümdür 

Biliyorum tanrım.

Ama, ayrıca, aldığın şu hayat 

Fena değildir...

Üstü kalsın...

CEMAL SÜREYA

9 Ocak şair Cemal Süreya'nın 36. ölüm yıldönümü. Bu tarihte Cemal Süreya Kültür ve Sanat Vakfı (CSKSV) anma etkinlikleri düzenliyor. Şairi sevenler yazılarıyla, anlatımlarıyla bu etkinliğe katkıda bulunuyor. Şairin şiirlerini paylaşıp, bu etkinliğe katkıda bulunanlar da çok. İnternette kısa, akılda kalır, özdeyiş niteliğindeki şiirlerini paylaşıyor okurlar. Bu kadar sevilmek bir şair için çok değerli.

Cemal Süreya, Tunceli Pülümür doğumlu. Oradan Bilecik'e sürgün edilmiş bir ailenin çocuğu. Şiirlerinde bu sürgün yaşamına ilişkin duygular anlatılır. Duygulu, etkili, okuyanı derinden sarsan şiirler yazmıştır. Kırsal kökenli olmasına karşın, kentte olup biten, yaşananları canlı bir şekilde vermiştir. İçinizden geçip de söyleyemediğiniz şeyleri Süreya şiire dahil etmiştir.

TÜRKÇE'Yİ ÇOK GÜZEL KULLANIR

Onun yazdığı coşkulu, sade, gençliğin hareketliliğini anlatan şiirler hep ilgi odağı olmaya devam etmiştir. Kolay okunan, derinliği olan şiirlerdir bunlar. Okurken ne diyor bu şair demezsiniz. Türkçe'yi o kadar güzel kullanır ki, hayran olmamak elde değil. Şiirleri gençlerin duygularını iyi bilmesinden ve kendisinin de hep genç kalmasından dolayı anlatımda arılığı yakalamıştır. Bazan öyle sözler eder ki, bir dizesiyle her şeyi altüst eder.

Şiirlerinde coşku, isyan, yeniye olan tutku, değişim ve dönüşüm isteği vardır.  İkinci Yeni şiir akımının öncülerindendir. Hiçbir zaman, anlaşılmazlığa düşmez. Bilinçli okuyucuların anlayabileceği şeylerdir yazdıkları. Tabii yazarken sanatsallıktan hiç ödün vermez. Şiirlerinde ne ararsanız vardır. Aşk, tutku, isyan, kavga, dayanışma, dünyaya ve insana dair doğru bir bakış. Böyle bir bakış açısı onu şiirimizin unutulmazları arasına sokmuştur.

SADECE AŞK ŞAİRİ DEĞİLDİR

Cemal Süreya'yı salt aşk şairi olarak görmek isteyenler vardır. Şiirlerinde bunlar vardır ama salt aşk şairi değildir. Aşkı şiirlerinde en güzel şekilde vermiştir ama, içinden geldiği emekçi sınıf ve katmanları unutmadan. Şiirlerinde özgürlük, eşitlik, kardeşlik, dayanışma gibi kavramlar ağırlıktadır. Bağlı olduğu sınıfın bilinçli yürüyüşünü dizelerinde hissettirir. O da Nâzım gibi, Ahmet Arif gibi, Enver Gökçe gibi, Rıfat Ilgaz gibi sınıfının sorunlarını yazar; güzel bir geleceğe ilişkin inancı, en yükseklerdedir.

Cemal Süreya şairliğinin yanı sıra, edebiyatın başka alanlarında da kalem oynatmıştır. Dünya Edebiyatı'ndan şiir ve roman çevirileri yaptı. Fransız gerçekçi şairlerin şiirlerinin Türkçe'ye çevrilmesinde etkili oldu. Balzac, Flaubert gibi Fransız Edebiyatı'nın klasik yazarlarının romanlarını Türkçe'ye kazandırdı. Bilinçli her okuyucu, onun çevirilerinin niteliğini hemen anlar. Onun çevirileri, dünyanın güzel eserlerini, okumaya yönelmemizi sağladı.

Marksist edebiyatın da Türkçe'ye kazandırılmasında etkili oldu. Engels'in İngiltere'de İşçi Sınıfının Durumu adlı eserini ilk çevirenlerdendir. Lenin'in Kapitalizmin En Yüksek Aşaması: Emperyalizm adlı eserini, adını hatırlayamadığım bir yazarın Emeğin Tarihi adlı eserini de Türkçe'ye çevirdi.

Dergicilik de Cemal Süreya'nın önemli uğraşları arasındadır. Özellikle Papirüs çok uğraştığı ve emek verdiği bir edebiyat dergisidir. Bu dergi aracılığıyla edebiyatın sorunlarını öğrendik, bu alandaki tartışma ve değerlendirmelerden haberimiz oldu. Papirüs dergisi, birçok genç sanatçının yetişmesine ve tanınmasına yardımcı oldu. Özel sayılar çıkararak, edebiyat sorunlarını sürekli gündemde tuttu.

BİR DENEME USTASIDIR

Aynı zamanda önemli bir deneme ustasıdır. Onun denemeleri okumaya olan ilgiyi daha da artırdı. Portre yazılarıyla birçok tanınmış simayı okuyuculara tanıttı. Bu yazıları, hiçbir şeyin göründüğü gibi olmadığını kavramamıza yardımcı oldu. Aydınlık gazetesinde, edebiyata ilişkin güzel, pırıl pırıl yazılar yazdı. Onu okumak bilincinizi hep bir adım ileri götürür; var olanı kabul etmez, hep daha iyi ve daha güzelin arayışı içerisine girersiniz.

Halk TV'nin programlarından birinde onun çok yönlü kişiliği tartışıldı, konuşuldu. Cemal Süreya tüm yönleriyle tanıtıldı programda. Nebil Özgentürk'ün tanıtım belgeseli, bu anmaya bir katkı olarak değerlendirilebilir. Halk TV, büyük değerlerimizi ekrana taşımakla, iyi bir yayıncılık örneği veriyor.

Cemal Süreya'nın şiirlerinin gücü, sokaklara kadar taşmış durumda. Sokak aralarında duvarlara yazılmış şiirlerini görürsünüz. Kargacık burgacık yazılarla, onun şiirlerini yazmışlar duvarlara; ne güzel. Bunlar bile onun emekçi sınıflardan ve halktan yana bir şair olduğunun güzel bir kanıtı.

Şair, yazar, çevirmen, denemeci, köşe yazarı, dergici Cemal Süreya'yı aramızdan ayrılışının yıldönümünde sevgi, saygı ve özlemler anıyoruz.