BİR HARF, BİR UTANÇ: YAFUZ MECLİSİ
Merkezefendi’de geçen hafta bir başkanvekili seçildi. Başkanın tutuklandığı, belediyenin kördüğüm olduğu bir dönemde herkesin gözü haklı olarak sayıma, tura, ittifaka, salondaki gerginliğe çevrildi. Kim kazanacaktı, kim kaybedecekti? Kimse sandıktan çıkan o küçük kâğıt parçasına bakmadı.
Ben baktım.
İlk turda bir oy geçersiz sayıldı. Sebep, Merkezefendi’nin geleceğine el kaldıran bir meclis üyesinin, eliyle, kendi iradesiyle, adayın ismini yanlış yazmasıydı: Yavuz Aki yerine “YAFUZ AKİ.”
Bu bir klavye kayması değil. Parmağın yanlış tuşa değmesi gibi bir şey de değil. Kâğıdın başında oturan, kalemi eline alan ve “ben bu ismi böyle yazarım” diyen birinin çıplak bilgisi bu. Muhtemelen ismi kulağından nasıl duyuyorsa, ağzından nasıl çıkıyorsa öyle yazdı. Yanlış olduğunu bilmeden, hiç kuşku duymadan.
Oy gizli, kim olduğunu bilmiyoruz. Ama bu, meselenin vahametini azaltmıyor. Çünkü asıl soru “kim” değil, “nasıl”dır.
Merkezefendi’nin bütçesi milyarlarla ölçülüyor. İmar planları, ihaleler, kamulaştırmalar, kent kimliği, bütün bunlar meclis salonunda masaya yatırılıyor. Raporu okuyacak, gündem maddesini anlayacak, imar değişikliğinin altındaki cümleyi çözecek kişiler orada oturuyor. Bir adayın ismini doğru yazamayan biri, önüne gelen bir ihale şartnamesini, bir planlama raporunu, bir mali tabloyu nasıl değerlendirecek?
Bizde tuhaf bir alışkanlık var. Şoför olmak için sınav verilir, esnaf olmak için belge istenir, memur olmak için KPSS’ye girilir. Ama bir kentin kaderini belirleyecek kişiden eğitim konusunda neredeyse hiçbir şey beklenmez. Bu ülkede araba kullanmak, belediye meclisi üyeliğinden daha çok hazırlık gerektiriyor.
Bu yazıyı kimseyi aşağılamak için yazmıyorum. Okumamış olmak ayıp değil, ama okumamışlığı temsilin standardı yapmak ayıptır. Meclis üyeliği bir onur payesi değil, bir iştir. O işin en alt eşiği de en azından lise diploması olmalıdır. Bu bir elitizm talebi değil, asgari özen talebidir.
Sadece başlığa bakmayıp, yazının burasına kadar gelebilen ama yine de görüşlerime katılmayıp eleştiri yapmak isteyen değerli okurlarımın şunu da düşünmesini isterim; neden Cumhurbaşkanı adayının üniversite mezunu olması şartını arıyoruz?
Biraz daha ileri gideyim; Anayasamıza göre belediye başkanı seçilebilmek için ilkokul mezuniyeti yeterliyken, atanan belediye başkan yardımcıları için üniversite diploma şartı bulunuyor.
Aslında Denizli olarak bu konuda ilham veren bir örneğimiz de var. İlkokul mezunu olan işadamı ve siyasetçi Halil Pekdemir, 45 yaşında ortaokulu, 49 yaşında da liseyi bitirdi. Sonra üniversiteye başladı, 57 yaşında 2 üniversite bitirdi, yetmedi örnek azmiyle 61 yaşında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesinde yüksek lisansını tamamladı.
Elbette diploma tek başına akıl vermez, bunu biliyorum. Ama sorun yalnızca o kâğıdı dolduran kişide değil. Meclis üyelerini halk seçiyor, doğru. Fakat halkın önüne kimin konacağına halk karar vermiyor. Listeyi başkan adayı hazırlıyor, hangi ismin kaçıncı sırada olacağına partiyle birlikte karar veriyor. Seçmen, kapalı bir listenin içinden “seçiyormuş” gibi yapıyor. Sandığa giden vatandaş çoğu zaman o isimleri tanımıyor, hangi sırayla, hangi hesapla dizildiklerini bilmiyor. Elinde yalnızca bir parti ve bir başkan adayı var, listenin geri kalanı pakete dahil geliyor.
Bu yüzden “halk seçti” demek meseleyi kapatmıyor. Asıl sorgulanması gereken, o isimleri listeye yazan iradedir. Partiler aday belirlerken liyakati değil sadakati, birikimi değil oy getirme gücünü, yetkinliği değil kimin kimin adamı olduğunu ölçüyorsa, ortaya çıkan manzara tesadüf değil, tercihtir. Sandıktan çıkan kâğıdın utancı kadar, o listeyi hazırlayanların sorumluluğu da büyüktür.
Seçim sonuçlandı, Osman Bartal başkanvekili oldu. Herkes yoluna baktı. Ama ben o geçersiz oyu unutmayacağım. Çünkü o tek kâğıt, yalnızca bir üyenin değil, o üyeyi listeye yazan anlayışın da fotoğrafını çekti ve ortaya çıkan manzara hiç iç açıcı değil.
Diğer Yazılar




