ÇİN NÜKLEER FÜZYONDA İMKANSIZ DENİLEN SINIRI AŞTI
Çinli bilim insanları, "Yapay Güneş" olarak bilinen nükleer reaktörde yürüttükleri çalışmalarda, daha önce imkansız kabul edilen bir plazma yoğunluğuna ulaşmayı başardı. Nükleer füzyon enerjisi alanında bugüne kadar aşılamayan en zorlu engellerden biri olan bu teknik sınırın geçilmesi, temiz enerji üretiminde yeni bir dönemin kapısını araladı.
Güncellenme : 08 Ocak 2026 09:16 /
Yayınlanma: 08 Ocak 2026 09:16
Bilim dünyasında "temiz enerjinin kutsal kasesi" olarak nitelendirilen nükleer füzyon, tehlikeli atık üretmeden neredeyse sınırsız enerji elde etme potansiyeli taşımasıyla biliniyor. Güneş'in çekirdeğinde meydana gelen doğal tepkimelerin bir taklidi olan bu süreç, Dünya şartlarında büyük ölçekte ve kararlı bir biçimde gerçekleştirilmeye çalışılıyor. Ancak sürecin son derece zorlu olması nedeniyle şimdiye kadar ticari olarak kullanılabilir bir füzyon teknolojisi tam anlamıyla geliştirilemedi ve çalışmalar deneysel düzeyde devam ediyor.
GREENWALD SINIRI TARİH OLDU
Son yıllarda bu alanda önemli ilerlemeler kaydedilse de bilim insanları teorik bir sınır olan "Greenwald Limiti" engeline takılıyordu. Çin Bilimler Akademisi'nin Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, geçen yıl bin saniyeden uzun süre kesintisiz çalışarak önemli bir eşiği aşmış, ancak plazma belirli bir yoğunluğun üzerine çıktığında kararsız hale gelmişti. Fransa'daki WEST reaktöründe de benzer sorunlar yaşanmış ve bu teorik sınır, plazmanın yüksek yoğunlukta kontrol altında tutulmasını engellemişti.
YENİ YÖNTEMLE BAŞARILDI
Çin Bilimler Akademisi'nden araştırmacı ekip, "plazma-duvar öz örgütlenmesi" adını verdikleri yeni bir yöntem geliştirerek bu kritik soruna çözüm buldu. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu yeni teknik sayesinde plazma çok daha yüksek yoğunluk seviyelerinde dahi kararlı bir yapıda tutulabildi. Araştırmacılar, elde edilen bu başarının tokamaklarda ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için "uygulanabilir bir yol" sunduğunu ifade etti. Ekip, önümüzdeki süreçte bu yeni yöntemi EAST reaktöründe yüksek performanslı plazma koşulları altında tekrarlayarak sonuçları kesinleştirmeyi hedefliyor.