İRAN RİYALİ DİBE VURDU, EKONOMİSİ ÇÖKTÜ

İran genelinde ekonomik darboğaz ve hayat pahalılığı nedeniyle patlak veren protesto dalgası sürerken, ülke ekonomisinden endişe verici sinyaller gelmeye devam ediyor. Yaşanan toplumsal huzursuzlukların ve belirsizliğin etkisiyle İran Riyali, Amerikan Doları karşısında tarihinin en düşük seviyesine gerileyerek büyük bir değer kaybı yaşadı. Piyasalar, 1 ABD dolarının psikolojik sınırları aşarak 1 milyon 500 bin riyal seviyesini test etmesiyle sarsılırken, riyalin sadece ocak ayı içerisindeki değer kaybının yaklaşık yüzde 5 oranına ulaştığı rapor edildi.

PİYASA DOĞAL SEYRİNDE

Ülke ekonomisindeki bu sert dalgalanmalar ve döviz kurundaki rekor artışlar karşısında ekonomi yönetiminin tavrı ise dikkat çekti. İran Merkez Bankası’nın yeni başkanı Abdolnaser Hemmati, ülkede infial yaratan kur artışlarına ve ekonomik gidişata dair değerlendirmelerde bulundu. Hemmati, eleştirilerin odağındaki kur artışlarına ilişkin soğukkanlı bir yaklaşım sergileyerek, "Döviz piyasası doğal seyrinde ilerliyor" açıklamasını yaptı ve mevcut durumu piyasa dinamiklerinin olağan bir sonucu olarak nitelendirdi.

GÖSTERİLER ÜLKEYE YAYILDI

İran'daki mevcut ekonomik tablonun tetiklediği toplumsal olaylar, 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde başlamıştı. Yerel para biriminin döviz karşısında hızla erimesi ve alım gücünün düşmesiyle alevlenen gösteriler, kısa sürede başkent sınırlarını aşarak ülke geneline yayıldı. Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen olaylar sırasında hükümet, bilgi akışını kontrol altına almak amacıyla internet erişimini tamamen engelleme yoluna gitmişti; gösterilerin sona ermesiyle birlikte son günlerde erişimin kısmen ve sınırlı olarak yeniden sağlandığı belirtiliyor.

BİLANÇO AĞIRLAŞIYOR

Protestoların bilançosu konusunda ise resmi makamlar ile bağımsız insan hakları örgütleri arasında ciddi veri farklılıkları bulunuyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumu verilerine dayandırdığı 21 Ocak tarihli açıklamasında, güvenlik güçleri ve siviller dahil olmak üzere toplam 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Buna karşılık ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise olaylarda 5 bin 848 kişinin yaşamını yitirdiğini ve 41 bin 283 kişinin gözaltına alındığını iddia etti.