GÖLGELERDEKİ KARTEL LİDERİ EL MENCHO KİMDİR?

Meksika, tarihinin en büyük ve en tehlikeli suç örgütlerinden birine yönelik düzenlenen kritik bir askeri operasyonun ardında bıraktığı kaosu yaşıyor. Güvenlik güçleri tarafından dün gerçekleştirilen nokta atışı operasyon sonucunda, ülkenin en güçlü silahlı yapılanması olarak bilinen Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin (CJNG) bir numaralı ismi "El Mencho" lakaplı Nemesio Rubén Oseguera Cervantes öldürüldü. Liderlerinin özel kuvvetler tarafından ortadan kaldırıldığı haberinin yayılması üzerine ayaklanan CJNG üyeleri, Meksika sokaklarını adeta savaş alanına çevirirken, resmi güvenlik birimleri ülke genelinde teyakkuza geçerek olağanüstü önlemler aldı.

CİDDİ BİR TEHDİT

Elli dokuz yaşındaki eski bir polis memuru olan El Mencho'nun yönettiği CJNG, bugüne kadar ulusal ordunun kapasitesiyle yarışacak düzeyde devasa bir cephaneliğe sahip olmasıyla tanınıyordu. Örgütün ulaştığı gücü değerlendiren güvenlik uzmanı Eduardo Guerrero, durumun vahametini, "Dudak uçuklatan miktarda paralara, en yeni nesil silahlara, askeri tarzda paramiliter gruplara ve araçlara sahipler. Meksika hükümeti için çok ciddi bir tehdit oluşturuyorlar." sözleriyle kamuoyuna aktarmıştı. Kartel, sadece personel sayısıyla değil; insansız hava araçlarına patlayıcı yerleştirme ve karayollarına mayın döşeme gibi paramiliter taktiklerde de öncü bir rol üstlenerek devletin güvenlik aygıtına karşı benzersiz bir meydan okuma sergiliyordu.

ROKETATARLA HELİKOPTER DÜŞÜRDÜLER

Kartelin devlete karşı sergilediği cüretkar eylemlerin en çarpıcı örneği, 2015 yılında Jalisco eyaletinde doğrudan orduya yönelik gerçekleştirilen kanlı saldırı olarak resmi kayıtlara geçmişti. Güvenlik güçlerinin El Mencho'yu yakalamak amacıyla başlattığı geniş çaplı operasyon sırasında kartel üyeleri, ellerindeki ağır silahlar ve roketatarlarla Meksika ordusuna ait bir helikopteri düşürerek askeri girişimi başarısızlığa uğratmıştı. Örgütün şiddet sarmalı içerisinde öne çıkan figürlerinden olan ve yirmi bir yaşında polisle girdiği çatışmada hayatını kaybeden "La Catrina" lakaplı Maria Guadalupe Lopez Esquivel gibi çok sayıda kadın suikastçı da bu yapılanmanın acımasız stratejilerini sahada uyguluyordu.

ELLİ EYALETTE FAALİYETTELER

Amerika Birleşik Devletleri Uyuşturucu ile Mücadele İdaresi (DEA) tarafından hazırlanan güncel raporlar, CJNG'nin dünya çapında ünlü Sinaloa karteliyle eşdeğer bir güce eriştiğini açıkça ortaya koyuyor. İlgili rapora göre bu suç örgütü, ABD'nin elli eyaletinin tamamında aktif olarak faaliyet göstererek uluslararası bir uyuşturucu ağı niteliği taşıyor. Amerikan pazarına yönelik kokain tedarikinin başlıca kaynaklarından biri konumunda bulunan kartelin, aynı zamanda fentanil ve metamfetamin gibi sentetik maddelerin devasa boyutlardaki üretiminden de her yıl milyarlarca dolarlık yasa dışı gelir elde ettiği belirtiliyor.

ON BEŞ MİLYON DOLAR

Michoacan eyaletine bağlı Aguililla kasabasında dünyaya gelen Oseguera Cervantes, doksanlı yılların başından bu yana kıtadaki uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerinin tam merkezinde yer alıyordu. Genç yaşta Amerika Birleşik Devletleri'ne göç eden ve 1994 yılında Kaliforniya Kuzey Bölgesi ABD Bölge Mahkemesi tarafından eroin dağıtımı komplosu kurmaktan suçlu bulunarak üç yıl hapis yatan baron, serbest kaldıktan sonra ülkesine dönerek suç imparatorluğunun temellerini attı. Columbia Bölgesi ABD Bölge Mahkemesinde 2017 yılından itibaren sayısız kez suçlanan, son olarak 5 Nisan 2022'de hazırlanan iddianame ile metamfetamin, kokain ve fentanil dağıtımı, ateşli silah kullanımı suçlamalarıyla yargılanan ve Uyuşturucu Baronu Yasağı Yasası uyarınca hakkında davalar açılan El Mencho'nun yakalanmasını sağlayacak bilgiler için ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından tam on beş milyon dolar para ödülü konulmuştu.

ÇAY DÖKÜLÜNCE BAŞLAYAN KATLİAM

El Mencho, cezaevinden çıktıktan sonra "Nacho Coronel" lakaplı Ignacio Coronel Villareal ile çalışmaya başlamış ve onun ölümünün ardından 2007 yılında "El 85" lakaplı Erik Valencia Salazar ile birlikte günümüzdeki CJNG'yi kurmuştu. Başlangıçta Sinaloa karteli çatısı altında faaliyet gösteren bu grubun ayrılık süreci, yeraltı dünyasında dolaşan ve Guadalajara'daki bir toplantı sırasında yaşanan oldukça ilginç bir rivayete dayanıyor. İddialara göre bir uyuşturucu kaçakçısının rakibinin üzerine bir bardak ebegümeci çayı dökmesiyle alevlenen bu basit olay, Meksika'yı yıllarca kan gölüne çevirecek ihanetlere, silahlı çatışmalara ve seri katliamlara yol açan büyük bir toprak savaşına dönüştü. Kriminal hayatını Hollywood'da beyaz perdeye yansıtmak için aktör Sean Penn'in yardımını isteyen 'El Chapo' gibi isimlerin aksine, objektiflerden uzak durarak gölgelerde saklanmayı tercih eden El Mencho'nun ölümüyle birlikte Meksika'daki güvenlik krizinin yeni bir boyuta evrilmesi bekleniyor.